Sự việc Trần Lão Thái kéo người sang quấy rùng đã khiến Huyền Ngọc hiểu rõ:
Nếu không cắt đứt trên giấy tờ, cái danh "chưa phân gia" sẽ mãi là cái còng siết chặt lấy mẹ con cô. Muốn yên ổn, cô buộc phải ra tay trước.
Sáng sớm, Huyền Ngọc mang gói trà thơm cùng củ sâm rừng vừa đào được sang nhà Lý trưởng.
Ông Tạ Lý trưởng vốn coi trọng lễ nghĩa nhưng cũng rất thực tế.
Thấy cô mang quà quý đến, ông cẩn thận rót nước mời ngồi:
"Huyền Ngọc à, chuyện nhà cháu ta có nghe qua. Trần Lão Thái vốn tính cách lúc nào cũng gắt gỏng, khó chịu, cháu nhẫn nhịn chút là xong, cớ sao phải làm rùm beng lên thế, cháu không sợ bà ta à !"
Huyền Ngọc hạ mắt, giọng uất khuất:
"Thưa Lý trưởng, con nào muốn làm khó bà ấy ạ Nhưng tiền bán thuốc là mạng sống của mẹ con. Bà ấy còn kéo người sang nhà dọa nạt, con vì tự vệ mới vơ lấy cái rựa. E rằng kéo dài sẽ xảy ra thương vong, ảnh hưởng uy danh của làng ta. Quan huyện mà gõ đầu thì ngài cũng gánh trách nhiệm nặng nhất lắm ạ"
Nghe đến "quan huyện" và "trách nhiệm", Lý trưởng nhíu mày nghiêm trọng.
Huyền Ngọc tranh thủ bồi thêm đòn chí mạng:
"Huyện nha đang siết chặt hộ tịch và khuyến khích dân tự chủ kinh tế. Nếu ngài đứng ra giúp gia đình con làm thủ tục tách hộ, con xin đóng góp một phần năm tiền bán thuốc đợt này vào quỹ công ích để sửa lại đường làng."
Lý trưởng sáng mắt.
Vừa êm chuyện làng xã, vừa có tiếng quản lý tốt, lại có tiền sửa đường – đúng là "một mũi tên trúng ba đích".
Ông đập tay xuống bàn:
"Được! Việc này để ta giải quyết!"
Ngay chiều hôm đó, Lý trưởng cùng hai vị tộc trưởng ghé thăm nhà chính họ Trần.
Trần Lão Thái tưởng quan huyện đến "dạy dỗ" đứa cháu hỗn xược liền hớn hở ra đón.
Nhưng khi tờ giấy đăng ký tách hộ trải ra bàn, mặt bà ta lập tức sa sầm:
"Lý trưởng! Nhà họ Trần xưa nay chưa từng có tiền lệ con cháu tự tách hộ khi người già còn sống! Tách rồi ai phụng dưỡng cái thân già này?"
Lý trưởng nhấp ngụm trà, giọng đầy uy áp:
"Bà bớt giận. Việc này tốt cho cả hai bên. Chuyện hôm qua đồn lên quan huyện thì gia phong nhà họ Trần sụp đổ, mà cháu trai bà sắp thi cử cũng bị ảnh hưởng vì tội 'gia đình bất hòa, hành xử bạo lực."
Nghe chạm đến tương lai đứa cháu đích tôn – tử huyệt của mình –
Trần Lão Thái nghẹn lời, mặt tím tái. Lúc này, Huyền Ngọc bước vào, đưa ra bản thảo phân gia:
"Bà nội, con không lấy một tấc đất ruộng hay gian nhà chính nào. Con chỉ xin nhận căn nhà gianh xập xệ cùng mảnh vườn nhỏ phía sau. Từ nay tiền thuốc men, đong gạo mẹ con con tự lo. Ngược lại, hoa lợi con kiếm được cũng không liên quan gì đến Trần gia nữa!"
Trần Lão Thái ngờ vực:
"Ngươi... thật sự không lấy một đồng tài sản nào?"
"Có Lý trưởng và các vị tộc trưởng làm chứng, lời con nói đều là thật."
– Huyền Ngọc kiên định.
Lý trưởng chêm vào, giọng dứt khoát:
"Ấn tay vào đây đi! Việc xong xuôi, từ nay hai bên nước sông không phạm nước giếng!"
Dưới áp lực của Lý trưởng và sự đắn đo về lợi ích, Trần Lão Thái run cầm cây bút, ấn ngón tay phủ mực đỏ chói lên tờ giấy phân gia.
"Bộp!"
Tiếng con dấu hạ xuống vang lên giòn giã. Lý trưởng gật đầu mỉm cười:
"Tốt lắm! Từ hôm nay, hộ của Huyền Ngọc chính thức độc lập!"
Cầm tờ giấy tách hộ còn thơm mùi mực trên tay, Huyền Ngọc hít một hơi thật sâu.
Quay sang nhìn mẹ và các em đang rơm rớm nước mắt vì hạnh phúc vỡ òa ở góc sân, cô biết mình đã thắng triệt để. Từ khoảnh khắc này, mẹ con cô chính thức tự do, tự lập và không ai có thể xâm phạm!