Chương 13: Phần I Dưới lòng sông Tô - Chuyện cũ trở lại
Ba ngày sau khi mẩu xương được chuyển về Viện, không khí quanh khu rào tôn đã khác hẳn buổi sáng Đạt phát hiện ra nó. Hàng nước đầu ngõ, quán cơm bụi cạnh công trường, thậm chí cả những người chỉ đi ngang qua trên đường đến chợ, ai cũng có một câu chuyện để kể, dù chẳng người nào trong số họ trực tiếp chứng kiến điều gì.
Nam đứng ở mép hố đào, quan sát tổ công nhân đang làm việc chậm hơn hẳn mọi ngày. Tiếng bay chạm gạch không còn giòn giã như những buổi sáng trước, mỗi nhát gạt bùn đều kèm theo một khoảng dừng ngắn, như thể ai cũng đang chờ đợi một tiếng "cạch" lạ tương tự lần trước. Đạt, người phát hiện mẩu xương, giờ tránh hẳn khu vực đó, chuyển sang phụ trách phần bên kia hàng gạch, dù được phân công quay lại chỗ cũ.
"Cậu Đạt không muốn làm chỗ đấy nữa à?" Nam hỏi Thắng khi hai người đứng cách xa tổ công nhân một quãng.
"Cậu ấy bảo từ hôm đó ngủ không yên, cứ nhắm mắt lại là thấy cái vật trắng trắng đó." Thắng hạ giọng, dù xung quanh không có ai đứng gần. "Mấy anh em khác cũng bắt đầu bàn tán, em nghe loáng thoáng có người định xin nghỉ vài hôm."
Buổi trưa, trong lúc cả đội nghỉ ăn cơm dưới tán bạt che tạm dựng cạnh lán chỉ huy, câu chuyện lan sang một hướng khác. Một người thợ lớn tuổi, tên Bình, phụ trách vận hành máy bơm, kể lại chuyện cách đây hơn mười năm anh từng tham gia một đợt thi công cống ngầm gần khu vực chợ Bưởi.
"Hồi đó cũng đào trúng xương, nguyên một mảng, không chỉ một mẩu như lần này đâu." Bình xới thêm cơm vào bát, giọng đều đều như đang kể chuyện thường ngày. "Đội tôi hồi ấy có ba người, sau đợt đó chuyển đi làm chỗ khác, nghe đâu một người bị tai nạn xe mất, một người thì ốm liệt giường cả năm trời không rõ bệnh gì."
"Anh chắc là do đợt đó không?" một công nhân trẻ ngồi cạnh hỏi, tay cầm đũa dừng giữa chừng.
"Ai mà chắc được." Bình lắc đầu, nhưng ánh mắt không rời khỏi bát cơm. "Chỉ là từ hồi đó tôi tránh nhận việc dính đến đào bới gần sông, nếu tránh được thì tránh."
Câu chuyện của Bình kéo theo vài câu chuyện khác, mỗi người góp thêm một mảnh. Một người nhắc đến vụ tai nạn xe cần cẩu đổ sập cách đây vài năm ở một công trình khác ven sông, dù việc công trình đó có liên quan gì đến chuyện đào trúng xương hay không vẫn còn bỏ ngỏ. Một người khác kể về một đồng nghiệp cũ, sau khi tham gia đợt nạo vét một đoạn sông khác, bỗng dưng bỏ nghề, chuyển hẳn sang buôn bán, chưa từng nhắc lại lý do với ai.
Nam ngồi ở góc lán, nghe hết những câu chuyện đó, không xen vào, tay vẫn cầm đũa nhưng bát cơm gần như còn nguyên. Anh nhận ra mỗi câu chuyện đều có một khoảng trống nhất định, một chi tiết không thể kiểm chứng, nhưng khi ghép lại với nhau, chúng tạo thành một luồng cảm giác nặng nề bao trùm cả bữa cơm trưa vốn dĩ chỉ để nghỉ ngơi.
Chiều hôm đó, khi Nam ra khỏi khu rào để đến trạm y tế phường lấy thêm giấy tờ liên quan đến thủ tục giám định, một đám đông nhỏ đã tụ tập gần cổng, đông hơn hẳn mọi hôm. Có người quen mặt từ những lần trước, có người mới xuất hiện lần đầu, tay cầm điện thoại giơ lên quay chụp khu vực rào tôn.
Một người phụ nữ trung niên kéo tay áo Nam khi anh vừa bước ra khỏi cổng.
"Cậu ơi, nghe nói tìm thấy cả bộ xương to lắm phải không?"
"Chỉ là một mẩu nhỏ, chúng tôi vẫn đang giám định." Nam đáp, giữ giọng bình thản như mọi lần.
"Người ta đồn ầm lên là cả nghĩa địa cổ dưới đó, có oan hồn vất vưởng bao nhiêu năm nay." Người phụ nữ nói tiếp, không đợi Nam phản hồi. "Bảo sao dạo này xe cộ quanh đây hay hỏng vặt, đèn đường chỗ khúc cua cứ chập chờn."
Nam gật đầu, không phản bác cũng không xác nhận, len qua đám đông để đến chỗ để xe. Sau lưng anh, câu chuyện tiếp tục được truyền đi, mỗi người thêm vào một chi tiết mới, đèn đường chập chờn trở thành đèn đường tắt hẳn cả tuần, xe hỏng vặt trở thành xe không nổ máy được dù mới bảo dưỡng.
Tối muộn, Nam ngồi lại một mình trong phòng chỉ huy công trường, ánh đèn bàn duy nhất còn sáng giữa dãy lán tối om. Anh mở laptop, cố soạn tiếp bản báo cáo tiến độ gửi về Viện, nhưng những dòng chữ trên màn hình cứ trôi qua mà không đọng lại thành ý nào rõ ràng.
Điện thoại rung lên trên bàn, số của trưởng phòng khảo cổ đô thị.
"Nam à, bên trên vừa nhận được vài cuộc gọi hỏi về tình hình công trường. Có người bảo dân quanh đó đang xôn xao lắm, sợ ảnh hưởng đến tiến độ." Giọng trưởng phòng qua điện thoại có phần gấp gáp hơn thường ngày. "Cậu kiểm soát tình hình được không?"
"Em đang cố giữ mọi thứ đúng quy trình, chỉ là lời đồn lan nhanh hơn tốc độ giám định thật." Nam nhìn ra khung cửa sổ lán, nơi vài bóng người vẫn còn đứng lấp ló ngoài hàng rào dù trời đã tối hẳn. "Bọn em chưa có kết luận gì để công bố thêm."
Cuộc gọi kết thúc, Nam đặt điện thoại xuống bàn, xoa hai bên thái dương. Anh nghe tiếng bước chân ngoài hành lang lán, tiếng gõ cửa nhẹ.
Thắng thò đầu vào, tay cầm một tách trà nóng.
"Anh chưa ngủ à? Mai còn phải làm việc với đoàn giám định trên Viện xuống."
"Đang xem lại báo cáo." Nam nhận tách trà, hơi nóng bốc lên mờ cả gọng kính anh đang đeo trong chốc lát. "Mấy anh em công nhân dạo này thế nào, có ai xin nghỉ chính thức chưa?"
"Chưa ai xin nghỉ hẳn, nhưng em thấy vài người bắt đầu mang theo mấy thứ bùa chú, vòng tay tín ngưỡng đeo khi làm việc." Thắng ngồi xuống chiếc ghế đối diện, giọng chùng xuống. "Cả anh Bình cũng đeo thêm một sợi dây đỏ ở cổ tay từ hôm kể chuyện lúc trưa."
"Còn đoàn giám định trên Viện, họ có nghe được gì về mấy chuyện đồn thổi ngoài này chưa?" Nam đặt tách trà xuống bàn, ngón tay gõ nhẹ lên mép sổ tay đang mở dở.
"Chắc chưa đâu, nhưng nếu mai họ xuống mà gặp đúng lúc dân tình đang xôn xao thế này thì cũng khó nói." Thắng xoa gáy, nhìn ra khoảng sân tối bên ngoài khung cửa sổ. "Anh tính giữ mọi chuyện thế nào?"
"Cứ đúng quy trình mà làm, không thêm không bớt." Nam gấp cuốn sổ tay lại, đặt ngay ngắn cạnh laptop. "Mình không thể cấm người ta đồn, nhưng ít nhất phần việc của mình phải rõ ràng."
Thắng gật đầu, đứng dậy, khép nhẹ cửa lán lại khi bước ra ngoài. Tiếng bước chân xa dần trên nền xi măng, hòa vào tiếng côn trùng rả rích phát ra từ phía bụi cỏ ven rào.
Nam nhấp một ngụm trà, hơi nóng lan dần trong lòng bàn tay đang siết quanh chiếc tách sứ. Ngoài cửa sổ, gió đêm thổi qua khoảng sân công trường trống trải, kéo theo tiếng bạt che phần phật đập vào khung sắt, một nhịp điệu đều đặn, chậm rãi, kéo dài đến tận khi Nam tắt đèn bàn, để lại căn phòng chìm hẳn vào bóng tối.