Cái nắng gay gắt của đợt hạn hán đầu mùa như muốn thiêu rụi cả xóm nhỏ ven rừng.
Đã hơn hai tháng nay, bầu trời không một gợn mây, lòng suối trong làng cạn trăng tới đáy, chỉ còn lại những khe nước nhỏ chảy thoi thóp.
Những luống rau ngả màu vàng úa, lá quăn queo vì thiếu nước.
Tại đình làng, không khí càng trở nên oi bức bởi tiếng bàn tán xôn xao, đầy lo âu của hàng chục hộ dân.
Cụ Lý -- trưởng thôn của làng đã đập mạnh chiếc quạt nan xuống bàn, thở dài:
"Cứ đà này thì chỉ ba ngày nữa là toàn bộ hoa màu mất trắng! Mấy cái giếng trong làng cũng sắp cạn nước ở đáy mất rồi, lấy đâu ra mà gánh đi tưới từng gốc rau, khoai nữa đây?"
Một người dân trong làng nhăn nhó hưởng ứng:
"Đúng đấy cụ ơi! Cứ gánh được vài gánh nước từ khe núi về thì nắng nó đã sấy khô quắp vào hết rồi. Mệt đứt hơi mà chẳng thấm vào đâu!"
Đúng lúc tiếng thở dài lan rộng cả đình, Huyền Ngọc đứng dậy. Cô bước lại gần chiếc bàn gỗ lớn ở giữa gian phòng, lấy ra một bản vẽ sơ đồ được phác thảo cẩn thận trên tờ giấy.
"Thưa cụ Lý và bà con" – giọng Huyền Ngọc vang lên trong trẻo, bình tĩnh đến lạ kỳ
"Gánh nước tưới theo cách truyền thống lúc này vừa tốn sức, vừa làm nước bốc hơi hết trước khi thấm vào rễ. Mấy hôm nay, cháu đã khảo sát lại khe nước trên đỉnh núi sau nhà anh Hoàng Kiệt. Lượng nước ở đó tuy giảm nhưng vẫn chảy đều. Nếu chúng ta biết cách dẫn và dùng tiết kiệm, cả làng hoàn toàn có thể cứu được vụ này".
Mọi người dồn ánh mắt về phía cô. Cụ Lý nhíu mày, tò mò hỏi:
"Dẫn nước từ trên núi xuống ư? Khoảng cách xa như thế, làng mình làm gì có tiền mua ống nhựa lớn hả cháu?"
Huyền Ngọc mỉm cười, trải rộng bản vẽ ra bàn để mọi người cùng nhìn:
"Chúng ta không cần mua ống nhựa tốn kém. Làng mình dựa lưng vào rừng, thân tre và trúc già rất nhiều. Chúng ta sẽ chẻ đôi các gióng tre lớn, đục thông mắt để làm đường ống dẫn chính gạt nước từ khe núi về các bể chứa tập trung của từng xóm".
Cô chỉ tay vào một hình vẽ chi tiết ở góc dưới tờ giấy rồi nói tiếp:
"Quan trọng nhất là khâu tưới. Cháu đề xuất làm hệ thống "tưới nhỏ giọt" tự chế. Chúng ta dùng các bầu đất nung nhỏ hoặc vò gốm bị nứt nhẹ, chôn xuống đất ngay sát gốc cây, sau đó dẫn các ống nứa nhỏ từ đường ống chính vào. Nước sẽ rỉ dọc qua khe gốm, thấm trực tiếp vào rễ sâu dưới lòng đất. Nước không bị nắng làm bay hơi, mà cây lại luôn đủ độ ẩm".
Một bác nông dân lớn tuổi tiến lại gần, chắp tay sau lưng nhìn chăm chú vào sơ đồ, bán tín bán nghi:
"Cách này... nghe thì lạ thật, nhưng liệu nước từ mấy cái vò gốm đó có đủ làm mát gốc cây không cháu Ngọc?"
Bác yên tâm ạ – Huyền Ngọc giải thích nhẹ nhàng
"Cây trồng trong mùa hạn không cần ngập nước, chúng chỉ cần gốc luôn giữ được độ ẩm vừa đủ. Cháu đã thử nghiệm ở vườn nhà cháu ba ngày nay, lượng nước tiêu thụ giảm đi một nửa mà lá rau vẫn xanh mướt"
Đúng lúc đó, từ ngoài cửa đình, Hoàng Kiệt bước vào.
Anh khoác trên vai một bó tre già thân to, thẳng tắp, đặt mạnh xuống góc sân khiến ai nấy đều chú ý.
"Tôi đã lên núi kiểm tra khe nước rồi". – Giọng Hoàng Kiệt trầm thấp nhưng đầy đặn, xua tan sự hoài nghi của mọi người.
"Lưu lượng đủ chảy liên tục nếu làm đúng như cô Ngọc nói. Tre già trên đỉnh núi tôi thuộc từng bụi, chiều nay tôi sẽ dẫn thanh niên trong làng lên chặt".
Thấy thợ săn Hoàng—người vốn am hiểu núi rừng nhất vùng—cũng lên tiếng ủng hộ, sự hoài nghi trong lòng dân làng lập tức tan biến, thay vào đó là sự phấn khởi.
Cụ Lý đứng đậy, vỗ vào đùi reo lên:
"Tốt quá rồi! Cô Ngọc có đầu óc, chú Kiệt có sức vóc và thông thuộc địa hình. Làng ta cứu được hoa màu rồi!"
Ngay chiều hôm đó, không khí u uất của đợt hạn hán bị đẩy lùi bởi tiếng xẻ gỗ, tiếng chặt tre rộn rã khắp các ngõ ngách.
Dưới sự hướng dẫn tỉ mỉ của Huyền Ngọc, dân làng phân công nhau rõ ràng: thanh niên khỏe mạnh theo Hoàng Kiệt lên núi chặt tre và nối đường ống chính; phụ nữ và người già ở nhà chuẩn bị hũ gốm, đục ống nứa nhỏ để làm hệ thống nhỏ giọt tại vườn.
Đến tận chiều muộn, khi ánh nắng oi ả bắt đầu dịu xuống, đường ống dẫn bằng tre đầu tiên nối từ đỉnh núi đã hoàn thành. Huyền Ngọc cùng bác Trưởng thôn đứng đợi ở bể chứa đầu làng.
"Mở nước rồi nhé!"– Tiếng Hoàng Kiệt hô to từ phía sườn núi vọng xuống.
Chỉ vài phút sau, tiếng nước chảy róc rách vang lên bên trong lòng ống tre khô khốc. Rồi một dòng nước mát lạnh, trong veo tuôn chảy ào ào vào bể chứa trong sự reo hò ầm ĩ của lũ trẻ con và niềm xúc động nghẹn ngào của những người nông dân.
Huyền Ngọc bước đến, nơi hệ thống ống nứa nhỏ giọt đã được lắp đặt hoàn chỉnh. Những giọt nước từ từ rỉ ra, thấm đều vào khoảng đất quanh gốc cây đang khát.
Hoàng Kiệt bước lại gần, đứng bên cạnh cô. Anh đưa tay lau vội giọt mồ hôi trên trán, nhìn dòng nước nhỏ giọt đều đặn rồi quay sang nhìn cô, ánh mắt tràn đầy sự khâm phục:
"Cô giỏi thật đấy. Mấy mẹo này, đến người đi rừng lâu năm như tôi cũng chưa từng nghĩ ra."
Huyền Ngọc quay sang nhìn anh, nụ cười rạng rỡ đọng lại trên môi dưới ánh chiều tà:
"Không phải một mình tôi làm được đâu. Nếu không có anh lên núi chọn từng cây tre già, không có bà con cùng đồng lòng thì cái sơ đồ trên giấy của tôi cũng chẳng có tác dụng gì.
Hoàng Kiệt nhìn sâu vào mắt cô, giọng anh thấp xuống, nhẹ như gió thoảng:
"Từ nay, cả làng này ai cũng nợ cô một ơn lớn rồi".
Dưới cái nắng hạn của trời đất, dòng nước nhỏ giọt lặng lẽ thấm sâu vào lòng đất, không chỉ cứu sống những mầm xanh đang héo quắt, mà còn gieo vào lòng người dân sự tin yêu và hy vọng ấm áp.